Jałowiec - rodzina cyprysowate

Gatunki jałowca: znamy 40 gatunków, w tym popularny u nas jałowiec pospolity oraz jałowiec wirginijski oraz mniej znane jałowiec chiński, jałowiec fenicki, jałowiec hiszpański, jałowiec płożący, jałowiec sztywny, jałowiec łuskowaty, jałowiec sawina.


Jałowiec pospolity (Juniperus communis) Gatunek rodzimy

Jałowiec pospolity gałązkaJałowiec pospolity igłyJałowiec pospolity szyszkojagodyJałowiec pospolity szyszkojagody
Jałowiec pospolity gałązka
Jałowiec pospolity igły
Jałowiec pospolity szyszkojagody
Jałowiec pospolity szyszkojagody


Jałowiec pospolity

Jałowiec pospolity

Jałowiec pospolity kora

Jałowiec pospolity kora

Cechy: Jałowiec pospolity to zimozielone, iglaste drzewo lub krzew o kolumnowym pokroju a czasami również w formie płaczącej i płożącej. Wysokość generalnie do 6 metrów choć spotyka się drzewa do 12 metrów wysokości. Korowina w młodości gładka, czerwonawo-brunatna, później szarobrunatna wzdłuż popękana.

Liście szpilkowate, po trzy w okółku, oddalone od siebie, prosto odstające, sztywne, kłujące, do 30 mm długości i 2 mm szerokości. Igły zwykle szarozielone, z wierzchu z szeroką białą wstęgą środkową i wąskimi zielonymi smugami brzeżnymi.

Kwiaty rozdzielnopłciowe, rozmieszczone dwupiennie. Pojawiają się jesienią w pachwinach liści okółków w środkowej części gałązek. Kwiaty męskie małe, podłużne, żółte, zwykle skierowane skośnie w dół, składają się z licznych okółków o 3 łuskowatych pręcikach. Kwiaty żeńskie bardzo małe i niepozorne, zielonkawe, prosto wzniesione, składające się z licznych 3- członowych okółków o podłużnie spiczastych listkach łuskowych. Trzy zalążki są umieszczone szczytowo pomiędzy trzema najwyższymi łuskowatymi listkami. Łuski kwiatów żeńskich po zapyleniu zrastają się w jedną i mięsistą szyszkojagodę otaczającą 3 nasiona.

Niedojrzałe szyszkojagody są zielonkawe, wielkości grochu i nieprzyjemne w smaku. Dojrzewają dopiero jesienią drugiego lub trzeciego roku. Mają ok. 1 cm średnicy, są czarnobrunatne, niebieskawo oszronione, na krótkich trzoneczkach. Nasiona słabo 3-kanciaste, jasnobrunatne, z twardą łupiną.

Rozmaitości: Jałowiec ma właściwości prozdrowotne. W ziołolecznictwie wykorzystuje się szyszkojagody, igły i drewno. Zaleca się stosowanie jałowca w artretyzmie, cukrzycy i nadczynności tarczycy. Leki z jałowca można przyrządzać jako napary, wyciągi wodne i nalewki, syropy, wino i piwo. Z owoców jałowca robi się znany alkohol - gin. Jałowiec wykorzystuje się też w kuchni jako przyprawa do pasztetów, marynat oraz potraw z dziczyzny i bigosu nadając im korzennego, balsamicznego zapachu. Drewno jałowca ma zastosowanie przy wędzeniu wędlin i ryb.

Lokalizacja zdjęć: Zdjęcia pochodzą głównie z terenu MłDK w Żyrardowie.

Pochodzenie: Północna i Środkowa część Europy, Azji i Ameryki Północnej.

^ do góry ^

Jałowiec wirginijski (Juniperus virginiana)

Jałowiec wirginijskiJałowiec wirginijskiJałowiec wirginijskiJałowiec wirginijski
Jałowiec wirginijski igły
Jałowiec wirginijski szyszkojagody
Jałowiec wirginijski gałązka
Jałowiec wirginijski szyszkojagody


Jałowiec wirginijski

Jałowiec wirginijski

Jałowiec wirginijski kora

Jałowiec wirginijski kora

Cechy: Jałowiec wirginijski to wysokie drzewo do 30 metrów wysokości. Boczne gałęzie z wiekiem odstają lub zwisają. Korowina szara lub czerwonobrązowa. Igły łuskowate i szpilkowate, ustawione naprzeciw siebie parami. Do 12 mm długości. Ostro zakończone z odstającym wierzchołkiem - szorstkie w dotyku. Owoce - drobne szyszkojagody, kuliste do 6 mm średnicy. Pokryte granatowoniebieskim nalotem. Dojrzewają już w pierwszym roku jesienią.

Rozmaitości: Drewno poiada piękne, wiśniowoczerwone zabarwienie i silny aromat. Roztarte gałązki cechują się ostrym i nieprzyjemnym zapachem. Roślina dwupienna. Sprowadzony do Europy w 1664 roku, do Polski w XIX wieku. Bardzo wytrzymały na mrozy i suszę. Mało wymagający w aspekcie gleby. Preferuje miejsca nasłonecznione. Rozmnaża się z nasion. Często spotykany w parkach.

Lokalizacja zdjęć: Arboretum w Rogowie, cmentarz w Żyrardowie, park Żeromskiego w Warszawie.

Pochodzenie: Wschodnia część Ameryki Północnej.

Odmiany jałowca wirginijskiego: Blue Cloud, Blue Mountain, Burkii, Canaertii, Elegantissima, Frosty Morn, Glauca, Globosa, Golden Spring, Grey Owl, Hetz, Kosteri, Pendula, Pyramidalis, Schottii, Sulphur Spray, Tripartita.


- Drzewa Polski - Atlas drzew -